Het Kerstfeest

Het kerstfeest

Hiermee is bedoelden kerstfeest voor kinderen die regelmatig de zondagschool bezochten en dat werd gehouden in in de consistoriekamer van de Hervormde kerk.

De zondagschool, welke van 2-3 uur voor de jongere en van 3-4 uur voor de oudere kinderen werd gehouden.

In mijn zondagschooltijd was Ds. Bange predikant in Zuidhors. Na de ochtendtrein, was er van 11-12 uur jeugdkerk, s middags zoals reeds vermeld de zondagschool en ’s avonds nog eens de knapen- of jongelingenvereniging.

Voor de zondagschoollessen werd de dominee geassisteerd door een paar meisjes. In mijn tijd waren dat Fokje Noordveld een dochter van huisschilder Jelte Noordveld uit de Frankrijkerlaan (nu nr. 6) en Antje Datema, een dochter van de oud-schipper en leedaanzegger Bake Datema uit de schoolstraat (nu nr. 5).

Zo eind november/begin december werd begonnen met kerstgeschiedenis en het instuderen van kerstliederen.

Als sinterklaas voorbij was mochten de kinderen een lijstje inleveren waarop vermeld werd welk geschenk men graag als kerstgeschenk wilde hebben. Ten aanzien van de prijs was een limiet gesteld (ik heb geen idee hoeveel dit was, maar deze zal wel f 1,00 à f 1,50 geweest zijn).

Er moesten drie dingen genoemd worden. De liefste wens wens werd als nr. 1 vermeld, maar indien aan deze wens niet voldaan kon worden, dan had de leiding altijd nog een 2e of 3e keuze.

Er waren wel kinderen, die nooit de zondagschool bezochten, maar terwille van het kerstfeest en het geschenk, zich eind november kwamen aandienen als zondagschoolbezoeker/ster. Om dit tegen te gaan was bepaald dat het ’t gehele jaar de zondagschool bezocht moest worden, behoudens ziekte. Er was zelfs een beloning, in de vorm van een boek of een mooie plaat die gelijktijdig met het kerst-  cadeau werd uitgereikt, als je niet meer dan een bepaald aantal keren had gemist.

 

Maar nu het kerstfeest

 

De kerstboom stond altijd op het pad voor de noordelijke ingang. Ze werd gekocht en geplaatst door de timmerman Sikke Noordveld, die woonde op de hoek van de Molenstraat/Frankriikerlaan. tegenover de O.L. school (zijn vrouw was bij de jeugd erg bekend door haar ruime sortering snoep).

Volgens een neef van Sikke Noordveld zou laatstgenoemde dit meer dan 25 jaar lang hebben gedaan. Hij was het ook die de kaarsen ontstak. Een stilzwijgende overeenkomst, maar mogelijk ook doordat de oude koster Derk Huizing slecht ter been was.

De zondagschoolkinderen kwamen om 4 uur samen in de consistoriekamer op de 2e kerstdag. Voor hen waren de banken in de zuid-oosthoek van de kerk gereserveerd en voor hun ouders en grootouders de banken in de noord- oosthoek. De rest van de banken waren vrij gegeven voor iedereen. De dominee stond voor deze gelegenheid niet op de preekstoel, maar achter een katheder op de kruising van de paden.

Om half vijf gingen de deuren open voor iedereen. Meester Conradi, de organist, speelde dan heel zachtjes kerst muziek. Om 5 uur begon de kerstdienst met het zingen van een kerstlied door alle aanwezigen, onder begeleiding van het orgel.

Dan begon dominee met hét kerstverhaal en stelde er tussen door dan vragen aan één van de kinderen. Als het antwoord goed was keek het kind glunderend rond of vader, moeder, opa of grootmoe dit wel gehoord hadden.

Zo tussendoor en aan het eind werden door de kinderen kerstliedjes gezongen.

Na het kerstverhaal werd er een pauze ingelast. waarin de kinderen werden getrakteerd, waarbij de meisjesvereniging de behulpzame hand bood.

Meester Conradi hield de sfeer erin met kerstliederen.

 

De kerstgeschenken.

Na de pauze vertelde één van de leidsters een mooi kerstverhaal en dan kwam het moment waar de kinderen zo naar verlangden, n.l. het uitreiken van de kerstgeschenken en als dit achter de rug was, dan was het kerstfeest afgelopen. Eenmaal ben ik hevig teleurgesteld van het kerstfeest thuis gekomen. Iedereen had zijn of haar cadeau, behalve ik. Mijn naam was niet afgeroepen en er was ook geen cadeau, maar dominee Bange hield wél mijn “verzuimbriefje’ in de hand. Kennelijk was het door mij ingeleverde verzoeklijstje zoek geraakt. Men kan zich indenken hoe erg dit voor een kind is, maar ook de leiding zat er mee ‘omhoog’ . Ik had mij zo verheugd op een spoortreintje. Er werd mij nog een cadeau aangeboden van een kind, dat door ziekte niet aanwezig had kunnen zijn, maar ik had mij nu eenmaal een treintje in mijn hoofd gezet.

De dominee en één van de kerkeraadsleden hebben toen met mijn ouders gepraat. Wat er besproken is weet ik niet, maar we gingen naar huis met een extra zak snoep voor mij en de belofte dat ik anderdaags mijn spoortreintje zou krijgen. De belofte werd gestand gedaan. Dominee bracht zelf het verlate geschenk en de spoortrein was nog veel mooier dan ik mij had voorgesteld. lk denk dat het geschenk niet zo mooi en uitgebreid zou zijn geweest, als mijn briefje niet zoek geraakt was. Waarschijnlijk was er wat voor het geleden verdriet (smartegeld) in verwerkt.